Hattrick là gì? Cách tính, các loại và kỷ lục mới nhất
Hattrick là gì và vì sao mỗi lần một cầu thủ ghi bàn thứ ba trong trận, sân vận động lại bùng nổ? Đây là cột mốc cá nhân danh giá bậc nhất trong một trận bóng đá, nhưng xung quanh nó vẫn còn nhiều câu hỏi: bàn phạt đền có được tính không, hiệp phụ có tính không, “hattrick hoàn hảo” khác gì hattrick thường? Bài viết giải đáp hattrick là gì theo cách tính chính thức, các biến thể, cách gọi trong những môn thể thao khác và những kỷ lục mới nhất tại Premier League.
Hattrick là gì? Định nghĩa ngắn gọn
Hattrick là gì? Hattrick (viết chuẩn là hat-trick, tiếng Việt thường gọi là “cú hat-trick”) là thành tích một cầu thủ ghi được ba bàn thắng trong cùng một trận đấu. Ba bàn không cần liên tiếp, có thể đến từ bất kỳ cách dứt điểm hợp lệ nào, kể cả phạt đền.
Hattrick hay hat-trick: viết thế nào cho đúng?
Trong tiếng Anh, cách viết chuẩn là “hat-trick” với dấu gạch nối, như Premier League, FIFA và các tờ báo lớn đều sử dụng. Tại Việt Nam, người hâm mộ viết theo nhiều cách: “hattrick”, “hat-trick” hay “hat trick”. Dù viết thế nào, câu trả lời cho hattrick là gì vẫn không đổi.
Ý nghĩa của tên gọi
“Hat-trick” nghĩa đen là “trò chiếc mũ”. Thuật ngữ bắt nguồn từ môn cricket ở Anh năm 1858, khi H.H. Stephenson hạ ba wicket liên tiếp và được người hâm mộ tặng một chiếc mũ. Từ cricket, cụm từ lan sang bóng đá và nhiều môn thể thao khác.
Cách tính hattrick trong bóng đá
Để hiểu hattrick là gì một cách chính xác, cần nắm các quy tắc tính bàn thắng.
Những bàn thắng được tính
- Bàn thắng trong thời gian thi đấu chính thức (90 phút cộng bù giờ).
- Bàn thắng trong hiệp phụ: được tính, vì hiệp phụ vẫn là một phần của trận đấu.
- Bàn thắng từ phạt đền trong thời gian thi đấu: được tính bình thường.
- Bàn thắng từ đá phạt trực tiếp, đánh đầu, sút xa: đều hợp lệ.
Những bàn thắng không được tính
Nhiều tranh cãi về hattrick là gì xuất phát từ những bàn thắng sau:
- Bàn trong loạt sút luân lưu: không được tính là bàn thắng chính thức, nên không góp vào hattrick.
- Bàn phản lưới nhà: được ghi cho đội hưởng lợi chứ không thuộc về cầu thủ nào, nên không được tính.
- Bàn bị VAR hủy: không được ghi nhận.
Ai quyết định một bàn thắng thuộc về ai?
Một tình huống quen thuộc khi hỏi hattrick là gì: cú sút chạm chân hậu vệ rồi đổi hướng vào lưới thì tính cho ai? Thông thường, nếu cú sút đi trúng đích hoặc chỉ bị chạm nhẹ, bàn thắng vẫn thuộc về người sút. Nếu bóng đổi hướng rõ rệt sau khi chạm hậu vệ, bàn có thể bị ghi là phản lưới nhà. Tại Premier League, một ủy ban riêng (Goal Accreditation Panel) xem xét những tình huống gây tranh cãi, nên một cú hattrick đôi khi chỉ được xác nhận chính thức sau trận.
Các loại hattrick trong bóng đá
Hattrick là gì nếu xét theo cách ghi bàn? Giới chuyên môn chia thành nhiều loại.
Hattrick hoàn hảo (perfect hat-trick)
Đây là phiên bản danh giá nhất khi bàn về hattrick là gì. Ba bàn được ghi bằng chân phải, chân trái và đánh đầu. Theo Opta Analyst, Robbie Fowler là cầu thủ có nhiều hattrick hoàn hảo nhất lịch sử Premier League với ba lần.
Hattrick tự nhiên (natural hat-trick)
Một cách hiểu chặt chẽ hơn của hattrick là gì là hattrick tự nhiên: ba bàn liên tiếp, không bị xen ngang bởi bàn thắng của bất kỳ cầu thủ nào khác, kể cả đồng đội hay đối phương.
Hattrick trong một hiệp
Ba bàn được ghi trọn trong một hiệp đấu, thường cho thấy sự bùng nổ đột biến của tiền đạo.
Hattrick kiến tạo
Một cầu thủ có ba đường kiến tạo trong cùng một trận. Đây không phải thuật ngữ chính thức nhưng được truyền thông và các trang thống kê sử dụng rộng rãi.
Hattrick, cú đúp, poker và repoker
Khi tìm hiểu hattrick là gì, người hâm mộ Việt Nam thường gặp thêm các thuật ngữ đếm bàn khác:
| Số bàn trong một trận | Cách gọi phổ biến tại Việt Nam |
|---|---|
| 2 bàn | Cú đúp |
| 3 bàn | Hattrick (cú hat-trick) |
| 4 bàn | Poker |
| 5 bàn | Repoker |
Riêng “poker” và “repoker” là cách gọi phổ biến ở Việt Nam và các nước nói tiếng Tây Ban Nha; báo chí tiếng Anh thường chỉ ghi “four goals” hay “five goals”. Theo Opta Analyst, chưa có cầu thủ nào ghi sáu bàn (“double hat-trick”) trong một trận Premier League.
Hattrick là gì trong các môn thể thao khác?
Câu trả lời cho hattrick là gì thay đổi theo từng môn, vì thuật ngữ này không chỉ thuộc về bóng đá:
- Cricket: hạ ba wicket bằng ba lượt ném liên tiếp, nghĩa gốc của thuật ngữ.
- Khúc côn cầu trên băng: ghi ba bàn trong một trận; khán giả có truyền thống ném mũ xuống sân để chúc mừng.
- Đua xe: giành pole, thắng chặng và lập vòng chạy nhanh nhất trong cùng một chặng đua.
- Nghĩa rộng: ba thành công liên tiếp, ví dụ một đội vô địch ba mùa liền hay một thủ môn giành Găng tay vàng ba lần liên tiếp.
Vì sao hattrick lại hiếm và giá trị?
Nhìn vào con số trung bình khoảng 12 lần mỗi mùa Premier League, có thể thấy hattrick là gì nếu không phải một thành tích hiếm có? Trong một giải đấu 380 trận, chỉ khoảng 3% số trận có một cầu thủ ghi ba bàn.
Phụ thuộc vào vị trí và vai trò
Khi phân tích hattrick là gì dưới góc độ chiến thuật, dễ thấy tiền đạo cắm có lợi thế lớn nhất vì thường xuyên có mặt trong vòng cấm. Cầu thủ đá phạt đền chính của đội cũng có thêm cơ hội. Tiền vệ hay hậu vệ lập hattrick là chuyện rất hiếm, và theo Opta Analyst, chưa từng có hậu vệ nào làm được tại Premier League.
Phụ thuộc vào thế trận
Hattrick thường xuất hiện trong những trận đội nhà áp đảo hoàn toàn, khi đối thủ phải dâng cao và để lộ khoảng trống. Vì vậy, nhiều cú hattrick đi kèm những tỷ số đậm như 5-2 hay 6-1.
Giá trị với cầu thủ và đội bóng
Với cầu thủ, hattrick là gì nếu không phải dấu mốc sự nghiệp? Nó thường giúp nâng giá trị chuyển nhượng, củng cố vị trí trong đội hình và đưa cầu thủ vào cuộc đua Vua phá lưới. Với đội bóng, một cầu thủ có khả năng lập hattrick là “vũ khí” giúp định đoạt những trận đấu khó.
Hattrick là gì trong Fantasy Premier League?
Với người chơi Fantasy Premier League, hattrick là gì nếu không phải “mỏ điểm”? Mỗi bàn thắng mang lại điểm số tùy theo vị trí cầu thủ, cộng thêm điểm thưởng (bonus) thường dành cho người có màn trình diễn tốt nhất trận. Một cú hattrick của tiền đạo vì vậy có thể mang về hơn 15 điểm chỉ trong một trận, đặc biệt nếu cầu thủ đó được chọn làm đội trưởng để nhân đôi điểm.
Truyền thống giữ bóng sau hattrick
Hattrick là gì nếu không nhắc đến quả bóng kỷ niệm? Theo truyền thống bắt nguồn từ Anh, cầu thủ lập hattrick thường được giữ lại quả bóng thi đấu, kèm chữ ký của đồng đội. Đây là thông lệ chứ không phải quy định trong Luật bóng đá, nhưng đã trở thành nghi thức quen thuộc trên khắp thế giới.
Kỷ lục hattrick tại Premier League
Những “vua hattrick”
Nếu cần ví dụ thực tế cho hattrick là gì ở đẳng cấp cao nhất, hãy nhìn vào bảng thành tích dưới đây. Theo Opta Analyst (cập nhật năm 2025), danh sách cầu thủ lập nhiều hattrick nhất lịch sử Premier League gồm:
| Cầu thủ | Số hattrick |
|---|---|
| Sergio Agüero | 12 |
| Alan Shearer | 11 |
| Robbie Fowler | 9 |
| Harry Kane, Michael Owen, Thierry Henry, Erling Haaland | 8 |
| Wayne Rooney | 7 |
Erling Haaland là cầu thủ đạt mốc 5 hattrick nhanh nhất, chỉ sau 39 lần ra sân, phá kỷ lục 73 trận của Ruud van Nistelrooy.
Những kỷ lục đáng nhớ khác
- Hattrick nhanh nhất: Sadio Mané, 2 phút 56 giây, cho Southampton trước Aston Villa tháng 5/2015.
- Nhiều hattrick nhất trong một mùa: Alan Shearer với 5 lần ở mùa 1995/96.
- Hattrick ngay trận ra mắt: Fabrizio Ravanelli là cầu thủ duy nhất làm được, cho Middlesbrough trước Liverpool năm 1996.
- Khoảng cách dài nhất giữa hai hattrick: Cristiano Ronaldo, 14 năm 59 ngày.
- Chưa có hậu vệ nào lập hattrick tại Premier League.
- Chưa có cầu thủ dưới 18 tuổi lập hattrick tại Premier League.
Trong 30 mùa giải đầu tiên, Premier League ghi nhận 361 cú hattrick, trung bình khoảng 12 lần mỗi mùa, cho thấy đây vẫn là thành tích hiếm có.
Hattrick đầu tiên mùa 2026/27
Ở mùa giải 2026/27, Bruno Fernandes là người lập hattrick đầu tiên trong chiến thắng 5-2 của Manchester United trước Ipswich Town ngày 30/8/2026. Đáng chú ý, Bruno là tiền vệ, một ví dụ hiếm hoi cho thấy hattrick là gì không chỉ gói gọn trong khái niệm “tiền đạo ghi ba bàn”, và cũng không chỉ là “đặc sản” của tiền đạo.
Hattrick tại World Cup 2026
Tại World Cup 2026, Lionel Messi (Argentina), Jonathan David (Canada) và Ousmane Dembélé (Pháp) đều lập hattrick. Hattrick của Dembélé hoàn tất chỉ trong 32 phút trước Na Uy.
Câu hỏi thường gặp về hattrick là gì
Hattrick là gì trong bóng đá?
Hattrick là việc một cầu thủ ghi ba bàn thắng trong cùng một trận đấu, tính cả hiệp phụ nhưng không tính loạt sút luân lưu.
Bàn phạt đền có được tính vào hattrick không?
Có. Theo cách hiểu chuẩn về hattrick là gì, bàn thắng từ quả phạt đền trong thời gian thi đấu được tính bình thường. Chỉ những quả trong loạt sút luân lưu là không được tính.
Hattrick hoàn hảo là gì?
Là cú hattrick gồm một bàn chân phải, một bàn chân trái và một bàn đánh đầu trong cùng một trận.
Ai có nhiều hattrick nhất Premier League?
Sergio Agüero với 12 lần, theo thống kê của Opta Analyst.
Bốn bàn trong một trận gọi là gì?
Tại Việt Nam, bốn bàn thường được gọi là “poker”, năm bàn là “repoker”.
Kết luận
Vậy hattrick là gì? Đó là thành tích ghi ba bàn trong một trận của một cầu thủ, với cách tính rõ ràng: được tính cả phạt đền và hiệp phụ, không tính luân lưu và phản lưới nhà. Từ nguồn gốc chiếc mũ trên sân cricket, các biến thể như hattrick hoàn hảo, hattrick tự nhiên, đến những kỷ lục của Agüero, Haaland hay cú hattrick mở màn mùa 2026/27 của Bruno Fernandes, thuật ngữ này luôn gắn liền với những khoảnh khắc đáng nhớ. Nắm vững hattrick là gì cùng các thuật ngữ liên quan sẽ giúp bạn hoàn thiện kiến thức bóng đá và theo dõi các trận đấu trọn vẹn hơn.